Σάββατο, 20 Αυγούστου 2016

Πέτρος Βλάχος: ο Έλληνας ευεργέτης του σινεμά με τα 5 Όσκαρ

Πέτρος Βλάχος: ο Έλληνας ευεργέτης του σινεμά με τα 5 Όσκαρ

100 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΓΕΝΝΗΣΗ ΤΟΥ "ΜΑΓΟΥ ΤΩΝ ΨΕΥΔΑΙΣΘΗΣΕΩΝ"
Γνωρίζατε ότι η Mary Poppins, το θρυλικό Ben Hur, ακόμα και τα Πουλιά του Χίτσκοκ, τα Star Wars ή το σχετικά πρόσφατο Avatar, δεν θα ήταν δυνατό να γυριστούν όπως γυρίστηκαν, χωρίς την ιδιοφυΐα, το ταλέντο και το ευρηματικό μυαλό ενός Έλληνα, ο οποίος μάλιστα τιμήθηκε 5 φορές από την Αμερικάνικη Ακαδημία Κινηματογράφου;

Ο γιος Ελλήνων μεταναστών στις Ηνωμένες Πολιτείες, Πέτρος Βλάχος, ήταν ένας από τους πιο αναγνωρισμένους ανθρώπους στη βιομηχανία του κινηματογράφου, σχεδόν καθ' όλη τη διάρκεια της ζωής του. Ωστόσο, ενδεχομένως πολύ λίγοι, εδώ στην Ελλάδα, να γνωρίζουν την ιστορία του.

Όντας πολυπράγμων εφευρέτης και μηχανικός, υπήρξε ένας από τους πρωτοπόρους στον τομέα των επιστημονικών και τεχνικών μεθόδων οι οποίες έκαναν δυνατή τη γιγάντωση της έβδομης τέχνης.
Διαφήμιση


Tον έχουν αποκαλέσει “μάγο των κινηματογραφικών ψευδαισθήσεων”, καθώς ο Βλάχος ήταν το δημιουργικό μυαλό πίσω από δεκάδες τεχνικές λύσεις οι οποίες άνοιξαν τον δρόμο για τη δημιουργία των σύγχρονων blockbuster ταινιών. Με αφορμή τη συμπλήρωση, στις 20 Αυγούστου 2016, ενός αιώνα από τη γέννησή του, θυμόμαστε τη ζωή και το έργο του.
Από σχεδιαστής αεροσκαφών, στο Χόλιγουντ

Ο Πέτρος Βλάχος γεννήθηκε στο Νέο Μεξικό, από Έλληνες γονείς, μετανάστες στις ΗΠΑ, στις 20 Αυγούστου 1916. Από πολύ μικρός, παρουσίασε μία ιδιαίτερη κλίση στην επιστήμη της ηλεκτρονικής και το ερασιτεχνικό ραδιόφωνο και το 1941 πήρε το πτυχίο του στη μηχανική από το Πανεπιστήμιο Μπέρκλεϊ της Καλιφόρνια. Πέτρος Βλάχος

Κατά τη διάρκεια του Β' Παγκόσμιου Πολέμου δούλεψε σαν σχεδιαστής αεροσκαφών για την Douglas Aircraft και αργότερα, ως μηχανικός ραντάρ για την Bells Labs, την ιστορική εταιρεία επιστημονικών ερευνών που γεννήθηκε από το εργαστήριο του εφευρέτη του τηλεφώνου, Alexander Graham Bell. 

Μετά τον Πόλεμο, ο Βλάχος μετακόμισε στο Χόλιγουντ και ξεκίνησε να εργάζεται στην εταιρεία παραγωγής και διανομής κινηματογραφικών ταινιών και τηλεοπτικών σειρών, MGM. Κίνηση η οποία αποδείχθηκε ευεργετική για ολόκληρη την κινηματογραφική βιομηχανία, μετεξελίσσοντάς την στο υπερθέαμα οπτικών εφέ που ξέρουμε σήμερα.
Η τελειοποίηση της Blue/green screen

Στο διάστημα που ακολούθησε και μέχρι τα βαθιά του γεράματα, ο Βλάχος (Petro Vlahos για τους Αμερικάνους), ασχολήθηκε συστηματικά με τα οπτικά εφέ και συνέβαλε καθοριστικά στην ανάπτυξη, εξέλιξη και καθιέρωση της “blue/green screen”, χάρη στην οποία έχουν γυριστεί αρκετές από τις πιο σημαντικές ταινίες του παγκόσμιου κινηματογράφου. 

Πρόκειται για την τεχνολογία η οποία επιτρέπει στους ηθοποιούς να κινηματογραφούνται ενώ παίζουν τις σκηνές τους μπροστά από ένα πράσινο ή μπλε πανί και στους ειδικούς των εφέ να προσθέτουν στη συνέχεια κάθε λογής πλάνα στο φόντο, δημιουργώντας σκηνές οι οποίες δεν θα ήταν δυνατόν να στηθούν αλλιώς (όπως για παράδειγμα, έναν εξωγήινο κόσμο).Το υπέροχο Jungle Book γυρίστηκε βασισμένο εν πολλοίς στην τεχνολογία της blue screen - Credit: Walt Disney Pictures

Ο Έλληνας πρωτοπόρος των εφέ δεν ήταν ο πρώτος που χρησιμοποίησε την τεχνολογία, ωστόσο ήταν εκείνος ο οποίος την τελειοποίησε και τη μετέτρεψε σε "όπλο" στα χέρια των κινηματογραφιστών και των σκηνοθετών, καταφέρνοντας με επιστημονικές μεθόδους να ξεπεράσει προβλήματα του παρελθόντος, τα οποία καθιστούσαν τη χρήση της προβληματική.

Χρησιμοποιώντας πρώτα λυχνίες ατμών νατρίου και έπειτα επινοώντας μία πολύπλοκη εργαστηριακή διαδικασία, κατά την οποία τα μπλε, πράσινα και κόκκινα μέρη κάθε πλάνου διαχωρίζονταν και ενώνονταν ξανά με συγκεκριμένη σειρά, ο Βλάχος δημιούργησε ένα σύστημα το οποίο μπόρεσε να ελαχιστοποιήσει τις παρενέργειες προηγούμενων μεθόδων χρήσης της μπλε/πράσινης οθόνης.

Ειδικότερα, η μέθοδος του Βλάχου εξαφάνισε τη "λάμψη" που εμφανιζόταν στα τελικά πλάνα γύρω από τους ηθοποιούς και τα αντικείμενα που κινηματογραφούνταν μπροστά από green/blue screen και συγκεκριμένα επέτρεψε την καλύτερη απεικόνιση λεπτομερειών όπως ο καπνός από τσιγάρα, τα μαλλιά που ανέμιζαν στον αέρα, η σκόνη, η ομίχλη και το γυαλί.
Δημιουργός μίας "νέας πραγματικότητας"

Πατώντας στους ώμους του Βλάχου, έγινε πραγματικότητα το επικό Ben Hur (1959), ο Χίτσκοκ δημιούργησε τα Πουλιά (1963) και η Disney τη Mary Poppins (1964). Ακολούθησαν πολλοί άλλοι. 

Αργότερα, ο πρωτοπόρος των εφέ εξέλιξε τη διαδικασία ακόμα περισσότερο και εισήγαγε σε αυτήν, τη χρήση καμερών ελέγχου κίνησης (motion control cameras). Τα άλματα που έκανε στον τομέα ήταν τεράστια. Χαρακτηριστικά, η εντυπωσιακή τεχνολογία της πράσινης ή μπλε οθόνης η οποία χρησιμοποιείται σήμερα, βασίζεται ακόμα στις τεχνικές που ανέπτυξε ο Βλάχος.Ο Πέτρος Βλάχος βραβεύτηκε 5 φορές από την Αμερικάνικη Ακαδημία Κινηματογράφου - Credit: Alberto E. Rodriguez/Getty Images

Όταν σήμερα παρακολουθούμε ταινίες όπως τα Star Wars, η Ζωή του Πι, το Avatar, οι οποίες εξυμνούνται για εντυπωσιακή χρήση των οπτικών εφέ, όταν συνυπάρχουν στην οθόνη μας ηθοποιοί με χαρακτήρες CGI, ακόμα και όταν μαθαίνουμε τον καιρό από μετεωρολόγους που στέκονται δίπλα από έναν κινούμενο χάρτη, οφείλουμε ένα ευχαριστώ στον Πέτρο Βλάχο, ο οποίος άνοιξε τον δρόμο.

Συνολικά, ο Έλληνας ευεργέτης του σινεμά έχει στο όνομά του περισσότερες από 35 πατέντες ευρεσιτεχνίας για τεχνικές και gadgets που σχετίζονται με τη βιομηχανία του κινηματογράφου, ενώ την κληρονομιά του συνεχίζει ο γιος του, Paul, με τον οποίο ίδρυσαν την εταιρεία ανάπτυξης λογισμικού και hardware οπτικών εφέ, Ultimatte, το 1976 (συμπληρώνει, φέτος, 40 χρόνια ζωής).

Ο Πέτρος Βλάχος έφυγε από τη ζωή στις 10 Φεβρουαρίου 2013, σε ηλικία 96 ετών. Ο θάνατός του βύθισε στο πένθος την κινηματογραφική κοινότητα, η οποία έκανε λόγο για έναν “γίγαντα” της βιομηχανίας του κινηματογράφου ο οποίος χάραξε νέους δρόμους στη δημιουργία ταινιών, καθώς βρήκε τον τρόπο να συνθέσει μία "καινούρια πραγματικότητα".
Πολλά βραβεία, ανεκτίμητη κληρονομιά

Στην 86η τελετή απονομής των Όσκαρ, το 2014, το Χόλιγουντ τον τίμησε στο τμήμα in memoriam. Άλλωστε, ο Βλάχος κατά τη διάρκεια της ζωής του είχε αποσπάσει πολλά βραβεία και τιμητικές διακρίσεις. Τιμήθηκε 5 φορές με το χρυσό αγαλματίδιο της Ακαδημίας για τις εφευρέσεις και τις τεχνικές του, ενώ απέκτησε και ένα Emmy, το 1978, για την "Απόλυτη Τεχνολογία Σύνθεσης".


Τα 5 τιμητικά Όσκαρ απονεμήθηκαν στον Πέτρο Βλάχο, το 1961, το 1965, το 1993, το 1994 και το 1995. Κάποια από αυτά, τα μοιράστηκε και με άλλους, ενώ το πέμπτο και τελευταίο στη σειρά, ήταν ιδιαίτερα συμβολικό, καθώς το κέρδισε από κοινού με τον γιο και συνεχιστή του.



Μία ημέρα πριν τον θάνατο του Βλάχου, ο Bill Taylor, ειδικός οπτικών εφέ στον κινηματογράφο, μιλούσε για τον "δάσκαλό του", δηλώνοντας: “Οι εφευρέσεις του έδωσαν τη δυνατότητα σε ένα ολόκληρο κινηματογραφικό είδος να αναπτυχθεί τόσο ώστε σήμερα, να έχει τα περισσότερα κέρδη από κάθε άλλο. Ο Πέτρος Βλάχος δημιούργησε τη σύνθεση φωτογραφίας όπως την ξέρουμε".